Lokalne Ośrodki Wiedzy i Edukacji (LOWE) – ku systemowej stabilizacji
Lokalne Ośrodki Wiedzy i Edukacji (LOWE) sprawdziły się w praktyce. Skutecznie wzmacniają motywację edukacyjną dorosłych Polaków, wspierając ich w zdobywaniu nowych oraz rozwijaniu już posiadanych kompetencji kluczowych. Aby utrzymać ten pozytywny wpływ i szeroki zasięg działań w środowiskach lokalnych, niezbędna jest stabilizacja ich funkcjonowania.
Od wielu lat Fundacja Małopolska Izba Samorządowa (MIS) promuje ideę, według której LOWE powinny na trwałe wpisać się w polski system edukacji. Kluczowe jest przy tym zachowanie autonomii i odrębności wypracowanej metody, która stanowi efektywną formę realizacji unijnej idei „uczenia się przez całe życie”.
Głównym zagrożeniem dla trwałości LOWE jest ich funkcjonowanie wyłącznie w oparciu o czasowe projekty. Ten etap rozwoju Modelu LOWE jest już za nami, a jego rezultaty są powszechnie znane i udokumentowane. Badania prowadzone przez Think Tank LOWE (działający przy Fundacji MIS) potwierdzają, że brak ciągłości i ograniczanie się do działań projektowych prowadzi do stopniowego zanikania tej cennej inicjatywy. Dlatego też jedną z najważniejszych rekomendacji Think Tanku pozostaje systemowe uregulowanie statusu LOWE w społecznościach lokalnych.
Fundacja MIS poświęciła temu wyzwaniu wiele wysiłku w ostatnich latach. Dziś nadszedł czas na projektowanie nowej rzeczywistości dla LOWE w Polsce.
Spotkanie w Ministerstwie Edukacji Narodowej
W tym celu, 6 maja 2026 r., z inicjatywy Posła na Sejm RP Pana Adriana Witczaka (twórcy LOWE w Tomaszowie Mazowieckim), odbyło się spotkanie w Ministerstwie Edukacji Narodowej. W rozmowach z Panią Katarzyną Lubnauer, Podsekretarz Stanu w MEN, oraz przedstawicielami Departamentu Innowacji i Rozwoju, udział wzięli reprezentanci Zarządu Fundacji MIS: prof. dr hab. Grażyna Prawelska-Skrzypek (Fundator), Jacek Kwiatkowski (Prezes Zarządu) oraz Aldona Okraszewska (Członek Zarządu).
Tematem rozmów było podjęcie działań zmierzających do upowszechnienia Modelu LOWE oraz jego systemowego osadzenia w polskim porządku prawnym. Podczas spotkania wyrażono przekonanie o konieczności podjęcia szybkich i odważnych kroków, które:
- stworzą gminom lepsze szanse na podnoszenie jakości życia mieszkańców poprzez wykorzystanie potencjału Modelu LOWE (wdrażanego w Polsce od blisko 10 lat);
- pozwolą na utrzymanie szkół w małych miejscowościach dzięki rozszerzeniu i zmianie ich dotychczasowych funkcji.
Efektem spotkania jest wypracowanie precyzyjnego planu działań, którego celem jest uregulowanie statusu LOWE i trwałe umocowanie go w krajowym systemie edukacyjnym.